28.7.03

Deze week was het interview met Traudl Junge opnieuw op de televisie (het is uitgebracht als een film). Het interview maakte iets bij me los. De vorige keer zat ik aan het scherm gekluisterd, en deze keer weer net zo. Junge was van 1942 tot aan zijn dood een van de secretaresses van Adolf Hitler. Ze vertelt het verhaal zeer authentiek, met veel details en met veel geestdrift. Zij was 22 toen ze bij hem in dienst trad en in feite een wat naievig, jong meisje. Ondanks haar positie tijdens de oorlog heeft ze van de jodenvervolging niets afgeweten. Wat mij zeer trof, was dat zij op latere leeftijd tot het besef kwam dat jeugdige naieviteit geen excuus mag zijn om meer proberen te weten te komen van wat er om je heen gebeurt, en waar je eventueel indirect voor verantwoordelijk kunt zijn. Ware woorden, maar zo verrekte moeilijk om naar te leven...
Ik was altijd al gefascineerd door WOII. Hoe kon dit toch zover komen... Wat was dat voor een kruitvat, waarin een of andere dwaas voor vonkje kon spelen en miljoenen mensen in de dood kon jagen, velen op een afgrijselijke manier? Inmiddels ben ik tot de conclusie gekomen dat WOII geen les was over wat er in die periode in Duitsland kon gebeuren. Maar een les over wat er overal, altijd kan gebeuren. Toch bleef bij mij de vraag naar de persoonlijkheid van Adolf Hitler.
Uiteindelijk ontwikkelde zich bij mij de vraag of het niet mogelijk was dat deze man niet 'gek' was, zoals zovelen beweren, maar 'gewoon' dom. Want 'gek' is de meest simpele verklaring en het is ook de meest primaire reactie wanneer je dit probeert te verklaren. En 'gekken' kunnen gevaarlijk zijn, dat weten we allemaal. Veel spannender is de hypothese dat Hitler niet gek was, maar dom. Of, 'incompetent'. Want stel dat dat inderdaad het geval is, dan zou dat betekenen dat 'domme' mensen ook, op een grote schaal, gevaarlijk kunnen zijn. (Even voor alle duidelijkheid; ik gebruik hier de term 'gek' voor iemand die irrationeel handelt, dus tegen de logica in, en 'dom' voor iemand die niet weet, en/of bewust niet wil weten.)

Ik liep daarover toevallig deze week een link tegen het lijf; Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments. Hierin wordt verslag gedaan van een onderzoek naar incompetente mensen. Globaal is de stelling dat mensen die iets minder goed kunnen, minder in staat zijn om op dat punt hun eigen vaardigheden te beoordelen, en ook vaker hun eigen capaciteiten op dit gebied zullen overschatten. Nou lijkt me dat laatste sowieso op Hitler van toepassing. Maar daarnaast was het ook bekend dat hij geen kritiek duldde, wat hem de kans ontnam om meer kennis te verkrijgen (het onderzoek toonde ook aan dat mensen die getraind worden, en dus op een bepaald terrein beter worden, dat die mensen daarna ook beter in staat zijn de grenzen van hun eigen kunnen te onderscheiden).
Misschien vervreemde Hitler met een dusdanig starre houding compleet van de wereld. En was hij dus helemaal niet gek, maar was hij door dom gedrag in een eigen wereld terecht gekomen. Iets wat ook iedereen van ons kan overkomen... Is hier nog een les te leren?

25.7.03

Ik kwam op het internet Babyink tegen. Een tattoo-shop gespecialiseerd in kinderen! Ik wist niet wat ik zag! Mijn eerste reactie was 'blijf met je poten van dat kind af!', maar het zette me wel aan het denken.
Ten eerste lijkt me wetgeving die dit verbiedt niet overbodig. Welke ouder kan zijn/haar kind nou in hemelsnaam levenslang opzadelen met een afbeelding waarvan het nog helemaal niet zeker is of die wel bij dat kind past? Nog afgezien van het feit dat zo'n tattoo waarschijnlijk over 20 jaar niet meer om aan te zien is.. Dat 'slangetje' is op het armpje van dat meisje nog klein, maar neemt niettemin wel de helft van haar onderarm in beslag. Dat is na 20 jaar toch een grote, lelijke vlek? Lekker. Ben je twintig, heb je zo'n gedrocht op je arm.. (Misschien bestaat er in Nederland hiervoor wel wetgeving?)
Maar ten tweede zat ik me af te vragen in hoeverre wij ouders dit niet sowieso doen. Ik bedoel, je legt je kind toch altijd iets van jezelf op. Dat begint al bij de voornaam van het kind, maar dat gaat steeds verder. Met name religieuze mensen zullen de kinderen in eerste instantie dopen, en in tweede instantie gelovig opvoeden. In mijn ogen is dat goed te vergelijken met zo'n tattoo.
Doorredenerend kun je je afvragen of zo'n 'tattoo' nou niet juist bij iemand gaat passen. Ik bedoel, als je het je leven lang meesleept, wordt het dan geen onderdeel van jezelf? Maar als je even nadenkt, dan lijkt me dat niet zo'n goed idee. Juist religies zijn wat dat betreft een goed voorbeeld; die hebben al heel wat gefrustreerde lui opgeleverd; voorbeelden genoeg in de literaire wereld.
Dus ik zat naar mijn kinderen te kijken, met die vraag in mijn ogen.
Welke 'tattoo' van mij gaan die mannetjes in de toekomst met zich meedragen?
Dus heb ik me vast voorgenomen om ze zo vrij mogelijk op te voeden. Het zal wel niet helemaal gaan lukken, maar ik zal er voor waken met alles in mij!
Mijn kind geen tattoo!

24.7.03

Ik rij nooit te hard, maar op één plek kan ik het niet laten; bij Abcoude, de afslag van de A2 naar de A9, komend vanuit Utrecht, richting Schiphol. In die bocht mag je maar 70 en er staan genoeg knipperende waarschuwingen. En hoewel ik genoeg was gewaarschuwd (een vriend van me kreeg er ooit een bon, dus er wordt gecontroleerd, en ik heb het een keer meegemaakt dat een voorligger ook zijn stuurmanskunsten uitprobeerde en met veel verbrand rubber dwars op de weg kwam te staan; ik kon er nog maar net langs, dat was schrikken) kon ik het niet laten om toch te kijken hoe snel je die bocht kunt nemen. Dus ging ik er voor zitten en gaf voor de bocht gas. Grappig, want een Peugeootje-met-haast was met een inhaalmanouvre bezig en die verdween in mijn spiegel. Stuiterend ging het door de bocht en de auto's die ik er voorbij ging leken achteruit te rijden. Wat een kick! Een snelle blik op de snelheidsmeter: 120! Nee, sneller kan echt niet ...
En dan na de bocht weer netjes gas terug naar 100 en rechts invoegen.
Pas veel verder haalde het Peugeootje me met een veel te hoge snelheid in.

23.7.03

Net op de BBC House Invaders zitten kijken. Zo'n programma waarbij je huis overhoop wordt gehaald, in de hoop dat het mooier wordt. Wel grappig om te kijken tijdens de lunch.
Het aardige van deze aflevering was de heer des huizes. Tijdens de verbouwing zei hij niet veel. Het leek een lieve, zachte, stille, aardige jongen. Maar tijdens de 'onthulling' ontpopte hij zich overenthousiast. Zelfs zodanig, dat het bijna beschamend werd voor de presentatrice annex styliste. Na driehonderd keer 'Gosh!', 'Great!' en 'Beautiful!', waartussendoor hij vertelde waarom hij het allemaal zo mooi vond (als hij een staartje had gehad, had hij er ongetwijfeld mee gekwispelt), vroeg ze een beetje giechelend, ironisch 'dus ik neem aan dat je het mooi vind?'
Grappig dat zo'n overreactie de geloofwaardigheid doet afnemen. Doet me denken aan die conferance van Wim Sonneveld over een nieuw vriendje van z'n dochter:
'En ik, heel link, ik begon hem te prijzen.
Ik prees 'm regelrecht het graf in.
Binnen een week had ik 'm plat.
Dag Harry.'

22.7.03

Ik was geintigreerd door dit stukje in WebWereld: Curry tikt curator en pers online op de vingers. Na wat leeswerk blijkt er een hele massa met gooi- en smijtwerk achter te zitten. Met name Adam Curry verwijt journalisten (NRC, WebWereld) vanalles en nogwat, waarna lezers van zijn blog ermee weglopen en voor je het weet zijn volgens zo'n lezer 'alle journalisten klootzakken'. Overigens krijgt Curry zelf een ongenadige veeg van Nico Dijkshoorn, op http://www.nicodijkshoorn.com.
Ik zat erover na te denken. Wat vind ik daar nou van?

De bron van dit alles is natuurlijk Curry, die zijn leven dagelijks voor de wereld etaleert. Je kunt het een rage noemen (velen doen het), maar ik vind het vreemd. Net zoals ik het vreemd vind dat je de wereld laat meekijken in je huiskamer. Je zou het een kwestie van smaak kunnen noemen ('ieder zijn meug'), maar sec gekeken naar de voor- en nadelen van zoiets, geloof ik niet in een positieve uitkomst. Maar dat is iets waar we een andere keer wellicht een boom over moeten opzetten.
Curry besloot een correspondentie met een redacteur van het NRC openbaar te maken. Wat me treft is de starre houding en het onbegrip dat Curry toont voor het verzoek. De redacteur heeft maar 1 belang; het vullen van een pagina. Wil je dat of niet, was de vraag. Een niet onbelangrijke vraag, want hier wordt Curry een redelijk unieke kans geboden om in DE Nederlandse kwaliteitskrant precies ZIJN standpunten uit de doeken te doen. Maar wat volgt is een gezever over details van het verzoek. Ze heeft de vraag fout gesteld en ze heeft niet al zijn stukken gelezen. Bladiebladiebla.
Vervolgens legt Curry het NRC zijn voorwaarden voor. Voorwaarden waar het NRC niet op ingaat. Niet verwonderlijk. Ik was er ook niet op ingegaan. Niemand krijgt carte blanche om een pagina te vullen, eventueel met de grootst mogelijke onzin erin en eventueel wemelend van de spelfouten. Het NRC heeft misschien wel de beste tekst-redigeerders van Nederland, maar Curry wil daar geen gebruik van maken. Nee, hij prefereert een zinnetje erboven 'Spelchecken is voor mietjes'. Met dat zinnetje (het prijkt ook boven zijn site) probeert hij zijn eigen taalonzekerheid in te dekken.
Ik vind dat min. Als het je niets kan schelen wat mensen over jouw spelling denken dan verontschuldig je je niet op deze manier. Dan schrijf je gewoon voor de vuist weg, en geef je iedereen die een opmerking over je spelling maakt een dikke vinger. DAN pas ben je een vent. (Zo doe ik het ook... ;-). Als Curry een vent was, dan haalde hij VANDAAG nog dat domme zinnetje van zijn site.

En dan is er Dijkshoorn. De meest vulgaire columnist die ik ken. Hij gooit niet met modder, nee hij SMIJT met scheepsladingen shit tegelijk. Als Dijkshoorn is geweest, dan ruikt alles vies en durf je niets meer aan te pakken. Moet kunnen, waarschijnlijk, en er zal ook wel een publiek voor wezen. Maar ik heb het zo langzamerhand een beetje gehad met die stijl. Dat volcontinu aanspreken van onderbuikgevoelens, zonder daar redelijke argumenten bij te gebruiken. Dat is van een Privé-niveau, gemaskeert met poep. Het afzeiken van personen op deze manier is uiterst gemakkelijk. Je laat jezelf twintig minuten gaan en je hebt zo'n column. Ik zie het niet als een kunst. Nee, dat kan iedereen. Zelfs ik. (Ik kan het alleen niet laten zien, want er is niemand die ik zo'n column toewens..)
En hebben we die taboes nou niet zo langzamerhand een keertje doorbroken? Het is toch tegenwoordig gewoon mogelijk om 'neuken' te schrijven zonder dat iedereen in een gegiechel uitbarst? Moet nog steeds eerst poep-en-pies van de muren druipen voordat er een column kan worden geschreven?
Sterker nog, ik begin me zo langzamerhand af te vragen in hoeverre dit soort columns (Boudewijn Buch, Jan Rot, Youp van 't Hek konden er ook wat van) een bijdrage leveren in de verruwing van de maatschappij. Zij dragen er immers toe bij dat je klaarblijkelijk in Nederland het gevoel mag hebben dat je maar tegen iedereen mag zeggen wat je denkt? Zou het vergezocht zijn om te denken dat iemand, nadat hij zo een column heeft gelezen, in de tram op een voorzichtig 'mag ik er even langs alstublieft?' schreeuwt; 'ach rot toch op stom kolerewijf!'
Maar daar mogen wetenschappers zich wat mij betreft verder op stukbijten.
Wat vriendelijker mag wel, als je het mij vraagt.
En wat begripvoller, dus. Had je nou niet wat meer begrip kunnen tonen voor die redacteur, Adam? Had je nou niet wat meer begrip voor Maarten Reijnders kunnen tonen, die een tikfout (ja, iedereen zit wel eens te slapen) moest bekopen met 'de eikel van de week'? (Gelukkig kan hij er wel om lachen, denk ik.) Toch is een wereld met wat meer begrip en vriendelijkheid een zo veel mooiere wereld...

En tenslotte: in WebWereld stond het stuk over Curry onder het 'Internetnieuws'. Ik vraag me af hoelang het 'van je af schrijven' in een weblog nog 'internetnieuws' blijft.
IK had het er al niet meer geplaatst....

21.7.03

Het was een bijzondere dag vandaag. Net zoals iedere dag bijzonder is. Vandaag maakte B. kennis met een tractor en mijn moterfiets. Zijn enthousiasme is hartverwarmend. Nooit resulteert zijn enthousiasme in boosheid of verdriet. Hij maakt heel goed duidelijk wat hij wil, maar als dat niet doorgaat, nou ja, dan niet. :-)
Heerlijk.
Voor de moter is hij nog te klein, maar op de tractor kon hij al achter het stuur zitten (nou ja, bij mij op schoot dan). Dat was helemaal het einde. Hij wilde er niet meer weg. Hij kan nog niet praten, dus naast de tractor beeldde hij de 'hele grote wielen' van de tractor uit, door eerst met een ronddraaiende beweging een wiel aan te wijzen, en dan met een serieuze uitdrukking op zijn gezicht twee armen in de lucht te steken. En als je dan zegt; 'ja, heeele grote wielen', dan schatert hij het uit.

Het was weer een bijzondere dag.